Yeşil Ürün Tüketim Davranışı, Yeşil Ekonomik Büyüme ve Sürdürülebilir Kalkınma: Temel Belirleyicilerin Açığa Çıkarılması
Bu çalışma, sürdürülebilir ekonomik büyümeyi desteklemek amacıyla tüketicilerin yeşil ürün satın alma davranışlarını etkileyen temel faktörleri incelemektedir. Araştırma sonuçları; tüketicilerin tutumlarının, sosyal çevrelerinin, algılanan kontrol mekanizmalarının, sosyal medya pazarlamasının ve dijital pazarlama etkileşimlerinin yeşil ürün satın alma niyetini pozitif yönde etkilediğini; ancak genel sosyal medya kullanımının tek başına satın alma kararında doğrudan bir etkisinin bulunmadığını ortaya koymaktadır.
Çalışmanın Amacı ve Kapsamı
Bu araştırma, sürdürülebilir üretim ve tüketimin önündeki engelleri kaldırmak ve yeşil ekonomik büyümeye katkı sağlamak amacıyla tüketicilerin yeşil ürün satın alma davranışlarını incelemektedir. Çalışma, geleneksel Planlanmış Davranış Teorisi (TPB) modelini sosyal medya kullanımı (SMU), sosyal medya pazarlaması (SMM) ve dijital pazarlama etkileşimleri (DMI) değişkenleriyle genişleterek literatüre özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir.
Metodoloji ve Örneklem
Araştırmanın verileri, Türkiye genelinde yeşil ürün bilgisi olan ve sosyal medya kullanan 409 katılımcıdan çevrim içi anket yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ve hipotez testlerinde Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanılmış, analizler SmartPLS 4.0 ve IBM SPSS 26 programları üzerinden gerçekleştirilmiştir.
Öne Çıkan Bulgular
* TPB Çerçevesi (Tutum, Öznel Normlar, Algılanan Davranışsal Kontrol): Tüketicilerin olumlu tutumları (ATT), sosyal çevrelerinden gördükleri destek (SN) ve yeşil ürün satın alma konusundaki öz kaynak/özgüven algıları (PBC), satın alma niyetini pozitif ve anlamlı derecede etkilemektedir.
* Sosyal Medya Pazarlaması ve Dijital Etkileşimler: Sosyal medya pazarlama faaliyetleri (SMM) ve kullanıcı deneyimlerinin, yorumlarının incelendiği dijital pazarlama etkileşimleri (DMI), yeşil ürün satın alma kararında en güçlü ve pozitif yönlendirici faktörler arasında yer almaktadır.
* Sosyal Medya Kullanımının Doğrudan Etkisizliği: Genel sosyal medya kullanımı (SMU), tüketicilerin yeşil ürün satın alma niyetleri üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etki göstermemiştir.
Pratik ve Yönetsel Öneriler
* Kurumsal ve Kamusal Stratejiler: Hükümetler ve işletmeler, çevresel kirliliği azaltmak ve sürdürülebilir yeşil ekonomik büyümeyi desteklemek adına tüketicilerin motivasyonunu artırıcı politikalar geliştirmelidir.
* Dijital Pazarlama Odaklılık: İşletmeler, sadece sosyal medyada var olmakla kalmayıp, tüketicileri bilgilendirici, şeffaf ve güncel ürün içerikleri sunan hedefli sosyal medya pazarlama kampanyalarına ağırlık vermelidir.
* Dönüşüm Teşvikleri: İşletmelerin yeşil paketleme, geri dönüşüm ve yenilenebilir enerji gibi süreçlere geçişi desteklenmeli; tüketicilerin diğer kullanıcıların olumlu deneyimlerine erişebileceği dijital etkileşim alanları oluşturulmalıdır.
Künye ve Yazarlar
* Makale Adı: Green product consumption behaviour, green economic growth and sustainable development: unveiling the main determinants
* Yayınlandığı Dergi: Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy (Cilt 18, Sayı 4, Yıl: 2023, ss. 798-819)
* Anahtar Kelimeler: Yeşil Ekonomik Büyüme, Sürdürülebilir Kalkınma, Yeşil Ürün, Satın Alma Davranışı, Dijital Pazarlama Etkileşimleri, Sosyal Medya Pazarlaması, TPB Modeli, Türkiye
* Yazarlar: Barış Armutcu, Rasim Zuferi, Ahmet Tan